Синтаксически таллам чеченский язык + видео обзор

Дидактически материал по чеченскому языку на тему «повторение»(7класс)

1.Х1ун олу лексиках?

2. Т1адамийн метта дахка элпаш:

Орган… округан начальник… долахь эзар урд латта ду.

— Дуй кхузахь т1еэцна дешнаш?

— Ширделла дешнаш дуй, царех х1ун олу?

3. Долахь бохучу дашна фонетически къастам бе

2-г1а кехат. Синтаксически таллам чеченский язык

1. Синтаксисо х1ун 1амадо?

2. Оха хаьржина куьйгалхо шен г1уллакх дика

Синтаксически таллам бе предложенина.

Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

1.Х1ун олу лексиках?

2. Т1адамийн метта дахка элпаш:

Орган… округан начальник… долахь эзар урд латта ду.

— Дуй кхузахь т1еэцна дешнаш?

— Ширделла дешнаш дуй, царех х1ун олу?

3. Долахь бохучу дашна фонетически къастам бе

1. Синтаксисо х1ун 1амадо?

2. Оха хаьржина куьйгалхо шен г1уллакх дика

Синтаксически таллам бе предложенина.

Синтаксически таллам чеченский язык

Карточка 1 Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

1.. Коьрте ч1ог1а г1айг1а еанера Ахьмадна.Боккха бала бара ненан кийрахь.

Д1аязъе предложенеш.Синонимашна буха сиз хьакха.

2. Боккха бохучу дашна бе фонетически къастам

1.Билгалдаккха дешнийн лексически маь1на: не1, йиш. Х1иттае цаьрца предложенеш. Язде омоним стенах олу. Синтаксически таллам чеченский язык

2. Яздира бохучу дашна бе фонетически къастам.

1.Билгалдаккха дешнийн лексически маь1на: мотт,ц1е Х1иттае цаьрца предложенеш. Язде омоним стенах олу. Синтаксически таллам чеченский язык

2. Юьртахь бохучу дашна бе фонетически къастам.

Синтаксически таллам чеченский язык

1.. Билгалдаха дешан дакъош: д1адаха, дарбан-хи, дассадар, д1ахило,корматалла, селхана

3. Схьадалаза бохучу дашна бе фонетически къастам

2. Доттаг1 бохучу дашна бе фонетически къастам.

1. Билгалдаха дешан дакъош: дешар, хьехархо, дассадар, д1аваха, корматалла, тахана

2.Х1окху схемица х1оттае предложени: А: «[М]».

3. Схьадалаза бохучу дашна бе фонетически къастам

Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

1.. Коьрте ч1ог1а г1айг1а еанера Ахьмадна.Боккха бала бара ненан кийрахь.

Д1аязъе предложенеш.Синонимашна буха сиз хьакха.

2. Боккха бохучу дашна бе фонетически къастам

1.Билгалдаккха дешнийн лексически маь1на: не1, йиш. Х1иттае цаьрца предложенеш. Язде омоним стенах олу. Синтаксически таллам чеченский язык

2. Яздира бохучу дашна бе фонетически къастам.

1.Билгалдаккха дешнийн лексически маь1на: мотт,ц1е Х1иттае цаьрца предложенеш. Язде омоним стенах олу. Синтаксически таллам чеченский язык

2. Юьртахь бохучу дашна бе фонетически къастам.

Синтаксически таллам чеченский язык

1.. Билгалдаха дешан дакъош: д1адаха, дарбан-хи, дассадар, д1ахило,корматалла, селхана

3. Схьадалаза бохучу дашна бе фонетически къастам

2. Доттаг1 бохучу дашна бе фонетически къастам.

1. Билгалдаха дешан дакъош: дешар, хьехархо, дассадар, д1аваха, корматалла, тахана

2.Х1окху схемица х1оттае предложени: А: «[М]».

3. Схьадалаза бохучу дашна бе фонетически къастам

Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

Синтаксически таллам чеченский язык

Номер материала: ДБ-957627

Не нашли то что искали?

Вам будут интересны эти курсы:

Оставьте свой комментарий

Подарочные сертификаты

Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако администрация сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.

Все материалы, размещенные на сайте, созданы авторами сайта либо размещены пользователями сайта и представлены на сайте исключительно для ознакомления. Авторские права на материалы принадлежат их законным авторам. Частичное или полное копирование материалов сайта без письменного разрешения администрации сайта запрещено! Мнение администрации может не совпадать с точкой зрения авторов.

Источник

Урокан тема: Юкъара а, долахь а цlердешнаш

Главная > Урок

Информация о документе
Дата добавления:
Размер:
Доступные форматы для скачивания:

3. Муьлхачу предложенешкахь нийса билгалдаьккхина подлежащи а, сказуеми а:

А) Гурахь дитташ т1ера г1аш доьлху мажлой охьа.

Б) Соьлжа-г1алара вог1ура х1етахь Азамат автобусахь.

4.Нийса синтаксически къастам бина предложенеш билгалъяха:

Б) Сарралц дажийра цаьршимма эсий. (дийцаран, яьржина).

5. Билгалъяха яржаза а, яьржина а предложенеш:

А) Чекхъевлира каникулаш.

Б) Школехь д1айолаелира занятеш.

6. Сацаран хьаьркаш х1иттаде цхьанатайпанарчу меженашна юккъе:

А) Хьешашна хьалха бехкира стоьмаш 1ежаш кхораш кемсаш.

Б) Оха урокехь язйо сочиненеш изложенеш диктанташ.

В)Говр дуккха а ежара амма юза-м ца юзара.

7. Синтаксически къастам бе кху предложенина:

Аса сайн доттаг1чуьнга кехат яздира.

Г1алаташ т1ехь болх бар:

Ц1ахь бан болх: 1амийнарг карладаккха.

Нохчийн мотт 5 класс

Тема: Т1едерзарехь сацаран хьаьркаш.

1алашо: 1 )Т1едерзар лаха 1амор;

Т1едерзар юкъахь долуш предложенеш х1итто 1амор;

Урокан болх д1ах1оттор.

Ц1ахь бина болх таллар.

Х1окху предложенина оьшучохь запятой йилла, бе синтаксически таллам: Займан ахь сахьт эца ца аьллера хьайна?

Кху предложенешкахь сацаран хьаьркаш х1иттаде: Дешархой Амнат 1айшат Аслан класса чохь ц1ано еш бара. Тетрадаш книгаш ручканаш тхан дешаран г1ирс бу. Предложении яьржина а яржаза а хуьлу.

Керла тема йовзийтар:

Предложенешца болх бар:

Ма мерза ю хьоьца яьккхина хан, хьомсара …

— Д1аеша хьалхара предложени, т1адамийн метана даладе оьшуш долу дош.

— Предложени чекхъяьлча, х1оттаде аларан 1алашонца оьшуш долу хьаьрк.

Беслан, хьо селхана школе х1унда ца веара?

— Мичахь ду т1едерзар?

— Муха къастадо и предложенехь?

— Мича меттехь хила йиш ю т1едерзар предложенехь?

— Т1едерзар юккъахь хилча, хьаьркаш муха х1иттадо?

5. 1амийнарг т1еч1аг1дар:

1) Кхочушдо 83-г1а шардар.

2) Барта кхочушдо 85-г1а шардар.

3) Текстаца болх бар:

— Нурадил и ойла д1аяккха коьртера Сайн ницкъ кхочу терго а 1уналла а оцу хьан доьзал т1ехь ас дийр ду-кх хьуна Тоьур дуй хьуна иза.

— Баркалла хьуна Ахьмад дика сапарг1атдаьккхи ахь сан

Т1едиллар: Оьшучохь х1иттае запятойш. Дийца уьш х1итторан бахьана.

6.Дозуш долу къамел кхиор.

Язде доттаг1чуьнга я кхечу гергарчу стаге кехат х1ара дешнаш юкъа а далош:

Хьоме доттаг1, сан дика накъост, лераме мама, йоккха Деца.

— Т1едерзарш къастаде, цхьана предложенина бе синтаксически къастам.

7. Ц1ахь бан болх: 17-18-г1ий бакъонаш, 87 шардар.

Нохчийн мотт 5 класс

Тема: Цхьалхе а, чолхе а предложенеш.

1алашо: Цхьалхе предложении чолхечух къасто 1амор;

А, амма, ткъа – хуттургаш йолу цхьалхе а, чолхе а предложенеш

вовшех къасто 1амор.

Урокан болх д1ах1оттор.

Ц1ахь бина болх таллар.

— Т1едерзар стенах олу?

— Сацаран хьаьркаш муха х1иттадо т1едерзар долчу предложенехь?

— Предложенехь юкъара дош цхьанатайпанарчу меженашна хьалха лаьтташ делахь х1ун сацаран хьаьрк х1оттадо?

— Юкъара дош дацахь муха х1итто еза цхьанатайпанарчу меженешна юкъа?

2) Сацаран хьаьркаш х1иттаде кху предложенешкахь:

Сан дуккха а хаза книгаш ю туьйранаш дийцарш стихаш т1ехь йолуш.

Аминат ахь т1аьххьара ешначу книгин ц1ен х1ун ю

Оха урокехь яздира дийшира 1амийра.

Хьо а волахь со волчу Анзор.

Керла тема йовзийтар:

Тахана хьалххе ц1а веара Тахана хьалххе ц1а веара 1аьрби,

1аьрби, массо урок а 1амийра. Массо урок 1амийра цо.

Ас хьехархочуьнгара еара Тхан библиотекехь к1езга книгаш яра,

дошамаш а, энциклопедеш а. ткъа ас хьехархочуьнгара яхьара

дошамаш а, энциклопедеш а.

1амийнарг дика схьадийци ахь, 1амийнарг дика схьадийци ахь, ас

«пхиъ» даьккхи. хьуна «пхиъ» дуьллу.

— Синтаксически къастам бе хьалхарчу б1ог1амерачу хьалхарчу предложенина.

— Предложенин бух стенах олу?

— Маса предложенин бух бу кхузахь?

— Ишттачу предложенех цхьалхе предложении олу; шиъ я цул сов предложенин бух белахь, и предложени чолхе хир ю.

(Хуттургашна т1е тидам бохуьйту, царех хуттургаш х1унда олу билгал а доккхуш: а, амма, ткъа.)

5. 1амийнарг т1еч1аг1дар:

Шардар 91, 92 – шинах цхьаъ барта, цхьаъ – йозанехь кхочушдо.

Ц1ахь бан болх: 19 бакъо, 90 шардар.

Тема: Чолхечу предложенешкахь хуттургаш.

1алашо: Чолхечу предложенешкахь сацаран хьаьркаш х1итто 1амор.

Хуттургаш а, цара предложенешкахь деш долу г1уллакх а

Урокан болх д1ах1оттор.

Ц1ахь бина болх таллар.

Синтаксически 5 минот: Синтаксически къастам бе лахарчу предложенина: Дешархой физкультурехь волейболах левзира.

Дешнийн диктант: Буьйса, д1акхечира, кхоъ, кегийра, х1орд, Хьамзат, къамкъарг, к1орни, дашийна, долуьйтура, йолийна, чуйог1у, ёлка, йочана, едира.

Керла тема йовзийтар:

Иза х1окху ламанан районан центр ю. кхузахь бехаш нохчий бац, амма дийнахь ган тарло схьаоьху нохчийн зударий, божарий, бераш.

— Муьлха ю цхьалхе предложени?Х1унда ю и цхьалхе?

-Чолхе предложении д1аеша, и чолхе х1унда ю?

2) Оцу чолхечу предложенин схема х1оттор:

3)Книгица болх бар: бакъо д1аешийтар, цакхетачух дешархой кхета а беш.

5. 1амийнарг т1еч1аг1дар.

1)Чолхе предложени синтаксически таллар: Бетарсолта д1авижира, амма г1овг1анаша самаваьккхира иза.

— Муха ю х1ара предложени? (чолхе).

— Маса цхьалхечу предложенех лаьтта иза?

— Муьлхачу сацаран хьаьркашца къастийна вовшех цу чуьра цхьалхе предложенеш?

6.Чолхе предложени талларан кеп:

Х1ара предложени чолхе ю. Цунна чуйог1у шиъ цхьалхе предложени. Хьалхарчу предложенин грамматически бух: Бетарсолта д1авижира. Шолг1ачу предложенин грамматически бух: иза самаваьккхира. Цу шина предложенин вовшашца уьйр еш хуттург амма ю, ткъа уьш вовшех къастайо запятойн г1оьнца.

8. Ц1ахь бан болх: 20-г1а бакъо, шардар 97.

Нохчийн мотт 5 класс.

Тема: Ма-дарра къамел.

1алашо: Ма-дарра къамел довзийтар; авторан дешнаш ма-даррачу

къамелах къасто 1амор.

Ма-дарра къамелехь сацаран хьаькаш х1итто 1амор.

1.Урокан болх д1ах1оттор.

2.Ц1ахь бина болх таллар.

1) Фронтальни хаттарш:

— Т1едерзар стенах олу?

— Сацаран хьаьркаш муха х1иттадо т1едерзар долчу предложенешкахь?

— Цхьалхе предложени муьлхачух олу?

— Чолхе предложени стенах олу?

— Муьлхачу хуттаргашна хьалха даиман запятой х1отто еза?

2) Карточкашца болх:

1. Сацаран хьаьркаш х1иттаде предложенешкахь:

Стигал ч1ог1а къекъара амма бераш ца кхоьрура. Хьо варий Адам селхана школехь?

2. Синтаксически таллам бе хьалхарчу предложенина.

1. Сацаран хьаьркаш х1иттаде предложенешкахь:

Лоьран белхан гирсаш бу маха а молха а система а. Аминат йолахь соьца балха т1е.

2. Д1анисде дешнаш: (Д1а)элира, ди(т,тт)аш, ди(т,тт)ина г1уллакх, буь(й)са, бу(й)са, ти(й)на, ти(й)ша.

1. Сацаран хьаьркаш х1иттаде предложенешна:

Книга а тетрадь а ручка а къолам а сан дешаран г1ирсаш бу. Ахь х1у леладо накъост хьо лаа вуй?

1.Синтаксически къастам бе предложенина: Юьртахь а г1араваьлла дика хелхерча вара иза.

2. Цхьалхечу шина предложених хуттурган г1оьнца чолхе предложени е:

Чекхъелира керлачу шеран буьйса. Хьеший д1а ца бахийтира х1усамдас.

1. Фонетически къастам бе г1ант бохучу дашна.

2.Сацаран хьаьркаш х1иттае предложенешна:

Тхо мукъачу хенахь футболах волейболах лечкъаргех ловзу. Нана муха ю хьан могушалла?

4.Керла тема йовзийтар.

1)Дешнаш т1ехь болх: Ма-дарра къамел – цхьа дош юкъара д1а а ца доккхуш, т1е а ца тухуш, олуш волчо ма-аллара – иштта лексически маь1на ду оцу дешнийн цхьанакхетарехь. (И дош юкъахь долуш дешнийн цхьанакхетарш х1иттадо: ма-дарра сурт, ма-дарра г1уллакх, ма-дарра ц1а).

3) Учебникца болх бар.

2) Элира – бохучу дашна бе фонетически къастам.

6.Ц1ахь бан болх: 102 шардар, 21 бакъо.

Нохчийн мотт 5 класс.

Тема: Ма-даррачу къамелехь сацаран хьаьркаш.

1алашо: Ма- даррачу къамелехь сацаран хьаьркаш дахка 1амор.

1.Урокан болх д1ах1оттор.

2.Ц1ахь бина болх таллар.

1) Ма-дарра къамелах лаьцна шайна хуург схьадийцийтар.

3) Фронтальни хаттарш:

— Цхьаьнатайпанара меженаш йолчу предложенехь шит1адам маца буьллу?

— Т1едерзар стенах олу?

— Т1едерзар долчу предложенешкахь муха йоьхку сацаран хьаьркаш?

— Чолхе предложенешкахь муха доьхку сацаран хьаьркаш?

4. Фонетически къастам бе яьшка бохучу дашна.

5. Керла тема йовзийтар:

1 ) Схеманашца болх бан 1амор:

Лакхарчу схеманашца предложенеш х1иттош, уьш д1аязъяр.

6.Дешнийн диктант: Къамел, накъост, хьаьрк, ч1ег1ардиг, комаьрша, кхойтта, д1ораниг, г1уллакх, хьеший, туьйра, туька, тийна, хиира.

1) 103 шардар кхочушдар.

2) 104 шардар барта кхочушдар.

8. Синтаксически къастам бе предложенешна:

Лулахойн бераша хьехархо йолчу йигира со. Суна цкъа а диц ца ло и де.

Еха 1аьржа ч1аба яра сан йишин.

10. Ц1ахь бан болх: 22 бакъо, 104 шардар.

Нохчийн мотт 5 класс.

1алашо: Диалог а, реплика а х1ун ю кхетор, цаьрца сацаран хьаркаш х1итто

Ма-даррачу къамелах диалог къасто 1амор.

1.Урокан болх д1ах1оттор.

2.Ц1ахь бина болх таллар.

3.Хьалххе хаийтаран диктант.

Шолг1ачу дийнахь 1умрна схьаелира шахтерийн форма: фонарь а, шляпа а, куртка а, хеча а, резинки эткаш а. 1умар говзачу крепильщикана т1еч1аг1вира. Борец вара иза.

-Х1окху дийцаран кийсак т1ехь цхьаьнатайпанара меженаш муьлхачу предложенехь ю? Предложенин х1у меженаш ю уьш?

— Форма дош д1адаьлча шит1адам х1унда биллина?

— Ма-дарра къамел долуш юй предложенеш? Д1аеша уьш.

— Шолг1ачу предложенина бе синтакичечки къастам.

4. Дешнаш т1ехь болх:

Диалог (гречески) – диа –шиъ, логос – дош.

Диалог – шина стага вовшашца деш долу къамел.

Масала: Шина доттаг1чунна юкъахь хилира диалог.

Реплика – хьайга вистхуьлучуьнна дуьхьал жоп, дуьхьал алар, резацахилар гойтуш олуш дерг.

5.Керла коьчал йовзийтар:

1) Доски т1ехь язйинчу диалогаца болх бар.

— 1илма сийлахь ду я бахам сийлахь бу?

— Новкъахь, аренгахь, лулахь.

— Могаш хиларал диканиг х1ун ду?

— Дика ву аьлла ц1е яккхар ду.

— Валарал вониг х1ун ду?

— Вон ву аьлла ц1е яккхар ду.

2) Хаттаршна жоьпаш далийтар:

— Маса адам ду х1окху къамелехь дакъа лоцуш?

— Аларан 1алашоне хьаьжжина, муха ю диалогана юккъера предложенеш?

— Диалогехь йолу предложенеш д1айолалуш муьлха хьаьрк йиллина?

1) 107 шардар – йозанехь, 108 шардар – барта кхочушдар.

8.Ц1ахь бан болх: § 23, 110 шардар.

Нохчийн мотт 5 класс.

Тема: Талламан диктант.

1алашо: Берийн ма-дарра къамелах а, диалогах а лаьцна хаарш билгалдахар,

сацаран хьаьркаш х1итторан хаарш шардар, к1аргдар.

1.Урокан болх д1ах1оттор.

2.Хьехархочо текст д1аешар:

Кест-кеста вовшашна уллохь нислора жа дажош волу Ирбайханний, бажа бажош волу Ханпаший. Ханпашина цхьацца тайпа хьехамаш бора воккхачу стага. Цо цунна дуьйцура майраллех а, доьналлех а, стогаллех а лаьцна. Ханпашас боккхачу безамца ладуг1ура воккхачу стага дуьйцучуьнга.

Дуьххьал д1а Ханпаша зерхьама, Ирбайхана элира:

— Ва, Паша, нехан бежнаш дажош лелар эхь ду ца аьлла хьоьга цхьаммо а?

— Кхул тоьлаш болх бацара хьуна кхузахь?

— Суна нефтекачке балха ваха лаьара, амма со д1а ца оьцу, жима ву бохуш.

Шолг1ачу предложенина бе синтаксически къастам.

Цхьанатайпанарчу меженашна буха сиз хьакха.

Карае чолхе предложени амма бохучу хуттургаца, грамматически баххаш билгалдаха, юуха сизаш хьакха.

Диалогана юххе язде «Д».

Авторан дешнашна «А» дилла т1ехула.

5.Ц1ахь бан болх: 1амийнарг карладаккха.

Г1алаташ т1ехь болх:

Диктанта дехкина оценкаш д1адовзийтар.

Дешархоша алсам даьхначу г1алаташна т1е тидам бахийтар.

Кхочуш ца дина т1едахкаршца болх бар.

Шаьш даьхначу г1алаташна т1ехь болх байтар.

И г1алаташ даьхначу дешнашца предложенеш х1иттайойтуш, уьш д1аязъяйтар.

Ц1ахь бан болх: 20-23 бакъонаш карлаяха, 108 шардар.

Нохчийн мотт 5 класс.

Тема: Аьзнийн кхолладалар.

1алашо: 1)Фонетикех кхетам балар;

2)Мукъа а, мукъаза а аьзнаш кхолладаларх лаьцна кхетор.

1.Урокан болх д1ах1оттор.

2. 1амийнарг карладаккхар:

1) Синтаксичекски 5 минот. 113-г1а шардаран хьалхара 3 предл.

2) Диалогаш х1иттайойтуш, уьш д1аязъяйтар.

3.Дешнашна т1ехь болх:

1) Фонетика – фоне –аз, йиш (гречески).

Аьзнаш 1амочу 1илманах фонетика олу. М.: Фонетикех лаьцна дийца дика хаьара дешархошна.

4.Керла тема йовзийтар:

1)Хьехархочун дош. (аьзнех а, элпех а лаьцна дуьйцу)

2)Хаттаршна жоьпаш далийтар:

— Х1ун башхалла ю аьзнашний, элпашний юккъехь?

— Стенах олу аз? Масалш даладо дешархоша, шаьш олучу дешнашна юкъара аьзнаш билгалдохуш.

— Стенах олу аз? Масалш даладо бераша, шаьш олучу дешнашна юкъара элпийн ц1е а йоккхуш?

— Цхьа а раг1 йоцуш дуй вайн маттара элпаш? Рог1ехь д1ах1иттинчу элпех х1ун олу?

Маса элп ду вайн аббат чудог1уш? Массеран а нийса ц1ераш яха церан.

3)Х1окху дешнийн хийца муьлхха а цхьа аз: ког, берд, урам, ц1а, эса, поп, сара, м1ара, дума, г1аш.

— Мукъа масса элп ду оьрсийн маттахь?

— Нохчийн маттахь сов х1унда нисло уьш?

4) Х1окху дешнашна юкъара мукъачарна буха цхьа сиз хьакха, мукъазчарна буха ши сиз хьакха: 1илма, дошам, орам, хьаьрк, т1адам, уьйриг, мукъа, элп, оьпа, аьрзу.

5) Е, ё, ю, юь, я, яь – х1орш элпаш ду я аьзнаш ду?

— Масалаш даладе и элпаш юьххьехь долуш.

— Маса аз билгалдо цара?

— Шадерг мукъа элп маса ду?

1) 121-г1а шардар. Турпалхо бохучу дашна бе дешах1оттаман къастам.

2)123-г1а шардар. 5-чу предложенина бе синтаксически къастам.

7.Ц1ахь бан болх: 24-26-г1ий бакъонаш. 124 шардар.

Нохчийн мотт 5 класс.

Тема: Мукъа а, мукъаза а аьзнаш.

1алашо : Мукъа а, мукъаза а аьзнаш къасто 1амор.

Дозуш долу къамел кхиор.

Урокан болх д1ах1оттор.

Ц1ахь бина болх таллар.

Хаттаршна жоьпаш далийтар:

— Фонетика стенах олу?

— Маса элп ду нохчийн абатехь?

— Нохчийн аббате т1еэцна элпаш муьлхарнаш ду?

— Х1ун башхалла ю элпана а, озана а юккъехь?

— Ши аз луш долу элпаш муьлхарнаш ду? Маца ло цара и ши аз?

2) Фонетически къастам бе яхара бохучу дашна.

3) Д1адаккха бакъонца ца дог1у дош:

Абат, ага, б1агор, адам, айма;

Балл, бад, болх, б1аьсте, барз;

Ваша, васт, вета, ворта, г1ала;

Генаш, гайтамаш, галеш, г1езаш.

— Диалог х1оттае х1ара дешнийн цхьанакхетарш юкъа а далош.

5.Керла тема йовзийтар.

1) 132 шардар кхочушдойту: цкъа хьалха дешархошка доьшуьйту мукъачу элпашца долалуш долу дешнаш, цул т1аьхьа – мукъазчу элпашца долалуш дерш.

2)Хьалхарчу кхаа дашехь билгалдо аьзнаш а, элпаш а.

3)Хьехархочо дуьйцу транскрипцех лаьцна а, аьзнаш квадратни къовларшна юкъалоцуш хиларх лаьцна а хоуьйту.

1) 133 шардар кхочушдо.

2) Дийцар х1оттаде х1ар дешнаш юкъа а далош:

Шекар, жарж, Даймохк, той, ламаз, марха.

8.Ц1ахь бан болх: 27 бакъо 1амае, 128 шардар кхочушде.

Тема: Шала мукъаза элпаш.

1алашо: 1)Дешнийн чаккхенгахь шала мукъаза элпаш маца дохку 1амор.

1.Урокан болх д1ах1оттор.

2.Хьалха 1амийнарг карладаккхар.

1) Хаттаршна жоьпаш далийтар:

— Маса элп ду нохчийн абатехь?

— Схьадийца зевне мукъаза аьзнаш.

— Схьадийца къора мукъаза аьзнаш.

— Муьлхарниш ду легашна т1ера? Х1унда олу царех легашна т1ера?

2) Фонетически къастам бе х1окху дащна: д1аелира.

3) Синтаксически къастам бе лахарчу предложенешна:

Дешархоша школехь 1илма 1амадо. Ханпашас лерина ладуг1ура нанас дуьйцучуьнга. Бай т1ехь гуш дара тайп-тайпана зезагаш.

3.Ц1ахь бина болх таллар.

4.Керла тема йовзийтар:

1) Хьехархочун дош. (Хьехархочо дуьйцу дешнийн чаккхенгахь шала элпаш дахкаран бакъонах лаьцна.)

2) 79-чу аг1он т1ера 28-г1а бакъо дешархошка д1а а йоьшуьйтуш, уьш кхетор.

— Цхьадолчу дешнийн чаккхенгахь шала мукъаза элпаш маца яздо? Даладе масалш.

3) Уьн т1ехь а, тетрадаш т1ехь а д1аяздо дешнаш: илли, паччахь, меттиг, сингаттам, чуьппалг, эппаза, яппарш, мехкадаьтта.

— Орамехь шала мукъаза ши элп маца яздо? Буха сиз хьакха орамерчу шалачу мукъазчу элпашна.

1) Кхочушдо 139-г1а шардар. Къовларшна юккъехь язде, масса аз а, элп а ду х1ора дашехь.

— Муьлхха а царах 5 дош юкъа а далош, х1оттае 5 предложени. Шина бе синтаксически къастам.

Кеп: Нанас хударна т1е довха даьтта доьттира.

Бакъонца ца дог1у дош д1адаккха:

Г1уллакх, г1иллакх, бералла;

Бутт, мотт, дитт, бат;

Балл (стом), бал (хелхаран), нал;

Стом, г1айг1а, балл, мутт.

7.Ц1ахь бан болх: 28-г1а бакъо, 141-г1а шардар.

Нохчийн мотт. 5 класс.

1алашо: 1)Шала шалха бохучу дашах къасто 1амор;

2)Царех мукъанаш масса ду а, мукъазнаш масса ду а хаа деза;

3) Йозанехь церан нийсаяздаран бакъонаш йовзийтар.

1.Урокан болх д1ах1оттор.

2.Ц1ахь бина болх таллар.

1) Къастам – бохучу дашна фонетически таллам бар.

2) Акхаро, б1аьштиг, вотанча, к1отар, луьйдиг – оцу дешнийн лексически маь1на даста. Х1иттае цаьрца предложенеш. Шинна бе синтакси-чески къастам.

Кеп: Сийна луьйдигаш юура къорзачу атто. ( цхьалхе, дийцаран, яьржина).

4.Дешнийн диктант: Лаккхара, 1уьйре, Къоьзан-1ам, оьпа, ч1ара, м1ара, п1елг, пхьарс, аьшкал, г1айг1а, х1аваъ, ц1е, дукъо, дезткъа, деккъа, яххьаш, юткъа, т1еч1аг1дар.

5.Керла тема йовзийтар:

1) Дешархошка йоьшуьйту 29-г1а бакъо. Ца кхеташ х1ума делахь, хьехархочо кхетабо уьш.

2) Дага а лоцуш, уьна а, тетрадаш т1е а д1аяздо шалха мукъа элпаш. Уьш маса ду билгалдоккху.

Цул т1аьхьа яздо шалха мукъаза элпаш. Уьш маса ду?

3) Йозанехь мукъаза шалха ши элп юх-юххе нисделча, церан нийсаяздаран цхьа а бакъо юй?

6.Харжаман диктант: яьккхина, мута1елам, г1уллакх, ткъа, доттаг1, йоккха, ткъес, дикалла,юткъа, къамкъарг, цоцкъамаш.

— Шалха ши элп юх-юххехь долу дещнаш схьаязде царна юкъара, уьш нийсаяздаран бакъо схьайийца.

Пхоьалг1ачу предложенина бе синтаксически къастам.

Т1ехьашха – бохучу дашна бе фонетически къастам.

Кеп: т1ехьашха – т1е-хьаш-ха.

9.Ц1ахь бан болх: 29-г1а бакъо, 143 шардар.

Нохчийн мотт 5 класс

Тема: Й элпан маь1на а, нийсаяздар а.

1алашо: 1) Нохчийн маттахь й элп масех маьйнехь лелар хаийтар;

2)Цу элпан нийсаяздаран бакъонаш йовзийтар.

1.Урокан болх д1ах1оттор.

2.Ц1ахь бан белла болх таллар.

1) Уьна а, тетрадашна а т1ехь д1аяздо байташ:

Х1ун боху техьа сан кора хьалхахь

Сахиллалц лестачу лекхачу таьллаша?

Ас яздаза дисина иллеш ду боху!

Х1ун боху техьа сан кора т1ехулахь

Сатоссуш екачу цу зевнечу зарзарша?

Мало кхин ца еш язде уьш боху!

— Оьшучу интонацица д1аеша. Юй кхузахь аларан 1алашоне хьаьжжина тайп-тайпана предложенеш? Муьлхарш?

— Шайн дешнашца схьабийца байтийн чулацам.

— Шалха элпашна буха сиз хьакха.

— Шала элпаш юкъахь долу дош схьаязде. Хийца иза дожаршца, чаккхенаш билгалъяха.

— Ши аз билгалдеш долчу элпашна буха ши сиз хьакха.

4.Дешнийн диктант: Кехат, сурт, балл, мутт, дитт, етт, ас, исс, йис, кхес, наьрс, пхьарс, к1удал, к1ужал, масал, москал, хьал, иччархо, бепиг, таллархо, бат, мотт.

5.Керла тема йовзийтар.

1)Дешархошка йоьшуьйту 31-г1а бакъо.

2)Х1ора й элп долчу маь1ница даладо масалш, тетрадашна а, уьна а т1ехь д1а а яздеш:

В) кийча, сийца, вог1ийца;

Г) 1ежашший, кхорашший, баьллашший;

Д) хьехархо-хьехархой, таллархо-таллархой, оьрси-оьрсий.

1) Х1окху предложенина синтаксически къастам бе: Асланбек а, Пет1мат а, Хьасан а районни олимпиадехь бара.

2) 150 шардар дешархошка кхочушдайтар.

3) Фонетически къастам бе царех муьлххачу а кхаа дашна.

8.Ц1ахь бан болх: 31 бакъо, 149 шардар.

Нохчийн мотт 5 класс.

Тема: Йиш хадоран хьаьрк.

1алашо: 1 ) Йиш хадоран хьаьрк ч1ог1ачу хьаьрках къасто 1амор.

Йиш хадоран хьаьркаца долу дешнаш нийсаяздан 1амор.

1.Урокан болх д1ах1оттор.

2.Ц1ахь бина болх таллар.

— Й элп нийсаяздарх лаций дийца.

— Деха аьзнаш муьлхарнаш ду?

— Йозанехь билгалдоккхуш долу озоран хьаьрк муьлха ду?

2) Фонетически таллам бе кху дешнашна: д1аяха, юхку.

4.Дешнийн диктант: Нохчийн мотт, г1алахь 1ийна, луьста хохаш, бийкира пондар, т1ай т1ехь лаьттара, ваха дийзира, беттан серло, ор ахкийтира, доккхачу дуьненахь, хьалххе дуьйна, гурахь шелъелира, гуьйренна кечдина ялта.

5. Керла тема йовзийтар:

1) цхьаъ, пхиъ, хьовраъ, Залпаъ – дешнаш д1а а яздайтина, цаьрца болх бар.

2) тапъаьлла, партъаьлла, шекьяьлла – кху дешнашца д1аяздинарш дустар.

3)Учебник т1ера бакъо дешархошка ешийтар, цакхетачух кхетор.

4) Масалш даладе йиш хадоран хьаьрк юккъехь я чаккхенгахь долуш.

1) Шардар 163 – цкъа хьалха барта, юха йозанехь кхочушдайтар.

2) Шардар 164 барта кхочушдар.

7.Дозуш долу къамел кхиор.

Дешархошна т1едуьллу шайна дагахь лаьттинчу дийнах лаьцна дийцар яздан. Дийцарна юккъехь дифтонгаш а, йиш хадоран хьаьрк а хилча дика хир ду.

Ц1ахь бан болх: 35 бакъо, 164 шардар, шаьш долийна дийцар чекхдаккха.

Хан йиссахь, дешархой ловзийта мегар ду дифтонгаш а, йиш хадоран хьаьрк а юккъехь долуш дешнаш даладойтуш. Дукха дешнаш далийна йолу ряд тоьлла хир ю.

Источник

Видео

Чеченский язык с нуля. Онлайн уроки. Урок 6 - ВИНЧУ (ЙИНЧУ) ДЕНЦА! С ДНЕМ РОЖДЕНИЯ!

Чеченский язык с нуля. Онлайн уроки. Урок 6 - ВИНЧУ (ЙИНЧУ) ДЕНЦА! С ДНЕМ РОЖДЕНИЯ!

Чеченский язык с нуля Онлайн уроки Урок 7. Саунапи Бугачиева

Чеченский язык с нуля  Онлайн уроки  Урок 7. Саунапи Бугачиева

Чеченский язык с нуля. Онлайн уроки. Урок 1

Чеченский язык с нуля. Онлайн уроки. Урок 1

ЧЕЧЕНСКИЙ ЯЗЫК

ЧЕЧЕНСКИЙ ЯЗЫК

Чеченский язык с нуля. Онлайн уроки. Урок 4

Чеченский язык с нуля. Онлайн уроки. Урок 4

Трудности изучения чеченского языка (Зулай Хамидова, ISHKOLA)

Трудности изучения чеченского языка (Зулай Хамидова, ISHKOLA)

Нохчийн мотт - чеченский язык

Нохчийн мотт - чеченский язык

Уроки чеченского языка

Уроки чеченского языка

Чеченский за пару минут. Урок 35

Чеченский за пару минут. Урок 35

Уроки чеченского языка - Где мы живем?

Уроки чеченского языка - Где мы живем?
Поделиться или сохранить к себе:
Добавить комментарий

Нажимая на кнопку "Отправить комментарий", я даю согласие на обработку персональных данных, принимаю Политику конфиденциальности и условия Пользовательского соглашения.