Склоны в беларускам языке + видео обзор

Як вызначыць склон ў назоўніка? Вызначыць род, лік, склон назоўнікаў

Яшчэ ў пачатковых класах школьнікаў навучаюць таму, як вызначыць склон ў назоўніка. На жаль, далёка не адразу ўсім гэта ўдаецца. Неабходна валодаць досыць вялікім аб’ёмам інфармацыі, каб выканаць гэтае заданне без працы.

Назоўнік як часціна мовы

Кожны з нас знакам да назоўнікаў. Мы, не задумваючыся, выкарыстоўваем яго штодня ў нашай мове. А цяпер уявім, што гэтай часціны мовы больш няма. Паспрабуйце распавесці пра які-небудзь падзеі без яго дапамогі. Наўрад ці гэта атрымаецца зрабіць, паколькі им.сущ. дае назву ўсіх прадметах і з’явам, якія ёсць у нашым жыцці. Усё, што мы бачым вакол і пра што расказваем, не абыходзіцца без яго. А таму асноўнай яго функцыяй лічыцца Намінатыўны, то ёсць даваць назвы ўсіх прадметах.

Называючы адзін аднаго па імені, мы таксама не абыходзімся без назоўніка. Валодаючы роднай мовай у дасканаласці, мы правільна ставім гэтую частку прамовы ў неабходную форму. Вызначыць з навуковага пункту гледжання, які склон і лік ўжытыя ў слове, мы паспрабуем у нашай артыкуле.

скланенне

У рускай мове вылучаюць некалькі тыпаў скланення.

Калі перад намі слова ў жаночым родзе, якое мае на канцы мяккі знак (адпаведна, нулявое заканчэнне), то яго адносяць да трэцяга скланення. Напрыклад: дачка, рэч, гаворка, ноч.

Кожная з груп мае сваю сістэму канчаткаў. Менавіта іх неабходна памятаць, атрымліваючы заданне: «Вызначы склон і скланенне назоўнікаў».

Ад катэгорыі роду залежыць дакладнае вызначэнне скланення, і, як следства, яго склонавых формаў.

У рускай мове вылучаюць тры яго выгляду. Перад тым як мы даведаемся, як правільна вызначыць склон назоўнікаў, трэба даведацца і гэтую інфармацыю.

Да мужчынскага роду адносяць словы, якія спалучаюцца з асабістым займеньнікам «ён»: катэр, начальнік, вынік.

Ніякі род вызначаюць па слову «яно». Да яго ставяцца большасць абстрактных і неадушаўлёных паняццяў: ўспрыманне, шчасце, дабрабыт.

Да жаночага, адпаведна, ставяцца такія словы, якія спалучаюцца са словам «яна»: каханне, фатаграфія, жыццё.

Для таго каб вызначыць род, неабходна ўлічваць, з якім асабістым займеньнікам ўзгадняецца патрэбнае назоўнік.

склон

Зараз самы час даведацца, як вызначыць склон назоўнікаў. Для гэтага трэба ведаць, на якія пытанні адказвае кожны з іх.

Далей ідзе родны. Да яго можна падставіць дапаможнае слова «не» і пытанне «каго?» Або «што?». Напрыклад: вазы, кветкі.

Давальны склон патрабуе слова «даць» ( «каму?», «Чаму»?). Напрыклад: вазе, кветцы.

Вельмі часта з назоўнага блытаюць вінавальны склон. Ён адказвае на пытаньні «каго?» Або «што?». Таксама да яго дадаюць дапаможную форму «бачыць» альбо «вінаваціць». Напрыклад: вазу, кветка.

Творным патрабуе пытанняў «кім?» Або «чым? Спалучаецца ён са словам «захапляцца». Напрыклад: вазай, кветкай.

І апошні, месны: «пра каго?» Або «пра што?». Да яго ў дапамогу дадаюць слова «думаць» альбо «казаць».

Цяпер мы ведаем, як вызначыць склон назоўнікаў. Для гэтай нескладанай задачы спатрэбіцца толькі карэктна падабраць пытанне да неабходнага слову.

Асаблівасці назоўнага і вінавальнага

Пры ўсёй, здавалася б, прастаце вызначэння склону часам усё ж узнікаюць пытанні. Усё гэта адбываецца таму, што некаторыя формы могуць супадаць. Такое абсалютная падабенства паміж словамі называюць амонімы.

Да прыкладу, вельмі часта супадаюць формы ім. і вінаў. склонаў. Для таго каб іх размежаваць, нам неабходна ўважліва вывучыць кантэкст.

Параўнаем два прапановы:

Формы словы абсалютна супадаюць.

Цяпер паглядзім на другі прыклад. Граматычнай асновай з’яўляецца «мы ўбачылі». Над дрэвам здзяйсняецца нейкае дзеянне, а таму ў дадзеным выпадку перад намі вінавальны склон.

Давальны і месны

Таксама ў некаторых выпадках супадаюць месны склон і давальны.

Зноў поўнае супадзенне словаформаў. У дадзеным выпадку скарыстаемся метадам штучнай падстаноўкі множнага ліку. атрымаецца:

Ёсць і яшчэ адна невялікая хітрасць. Давальны склон мае пры сабе два прыназоўніка «да» і «па». Дзякуючы ім лёгка адрозніць яго ад іншых формаў.

разбор

Часта на ўроку вучні атрымліваюць заданне вызначыць род, лік, склон назоўнікаў. Звычайна гэта патрабуецца для правядзення марфалагічнага аналізу слова.

Прывядзём ў прыклад ўзор разбору назоўніка.

Нашы хлопчыкі ўдзельнічалі ў спаборніцтвах.

— ня пазначае назву якіх-небудзь аб’ектаў, таму з’яўляецца намінальным;

— асяроддзяў. род (яно);

— адказвае на пытанне «у чым?», Спалучаецца з дапаможным словам «думаць», такім чынам, склон месны.

выснову

Мы падрабязна вывучылі, як вызначыць склон ў назоўніка. Акрамя таго, мы змаглі выканаць марфалагічны разбор слова, для таго каб пацвердзіць ўсю атрыманую інфармацыю. Такім чынам, у нас больш не ўзнікне цяжкасцяў у гэтай справе. Дастаткова толькі правільна задаць пытанне, і склон лёгка вызначыцца. Пры з’яўленні омонимичных формаў дастаткова паглядзець на сінтаксічную ролю слова ці замяніць адзінае лік множным.

Источник

Прэзентацыя па беларускай мове на тэму «Скланенне назоўнікаў»

Склоны в беларускам языке

Описание презентации по отдельным слайдам:

Змяненне слова па склонах называецца скланеннем. Таксама скланеннем называюцца словы, аб’яднаныя агульнасцю змянення назоўнікаў па склонах.

Узгадаем парадак склонаў у беларускай мове і пытанні да кожнага з іх. Назоўны склон: хто? што? Родны склон: каго? чаго? Давальны склон: каму? чаму? Вінавальны склон: каго? што? Творны склон: кім? чым? Месны склон: аб кім? аб чым?

У залежнасці ад канчаткаў у назоўным склоне адзіночнага ліку і граматычнага роду назоўнікі адносяцца да 1, 2 ці 3-га скланення.

Да трэцяга скланення адносяцца назоўнікі жаночага роду з нулявым канчаткам. Мыш

Не адносяцца ні да аднаго з тыпаў скланення: рознаскланяльныя назоўнікі: бацька, жарабя, імя Жарабя

нескланяльныя назоўнікі: кафэ, адажыо, метро; Кафэ Метро

назоўнікі, якія ўжываюцца толькі ў форме множнага ліку: нажніцы; назоўнікі, утвораныя з прыметнікаў: хворы.

в) некаторыя запазычаныя назоўнікі, якія заканчваюцца на галосны гук: метро, радыё; Метро Радыё

г) складанаскарочаныя словы: ВДУ, БДУ.

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Номер материала: ДБ-566410

Не нашли то что искали?

Вам будут интересны эти курсы:

Оставьте свой комментарий

Подарочные сертификаты

Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако администрация сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.

Все материалы, размещенные на сайте, созданы авторами сайта либо размещены пользователями сайта и представлены на сайте исключительно для ознакомления. Авторские права на материалы принадлежат их законным авторам. Частичное или полное копирование материалов сайта без письменного разрешения администрации сайта запрещено! Мнение администрации может не совпадать с точкой зрения авторов.

Источник

Правапiс канчаткаў назоўнiкаў

Склоны в беларускам языке Склоны в беларускам языке Склоны в беларускам языке Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

скланенне

Канчаткі назоўнікаў I скланення

СклонАснова
цвёрдаязацвярдзелаяг; к; хмяккая
давальны,-е;-э;-ы
меснывадзе плаксе Ганнемяжы задзіры Верыкнізе,страсе цётцы, шчацэпесні соні Каці

Канчаткі рознаскланяльных назоўнікаў

СклонАснова
цвёрдаязацвярдзелаяг; к; хмяккая
давальны,
меснымужчыну плаксу Мікітутворцу задзіру Мішудзядзьку калегу Янкудзядулю соню Васю

Скланенне

У назоўніках II скланення цяжкасць выклікае напісанне канчаткаў у родным і месным склонах адзіночнага ліку.

— асоб, жывых істот: настаўніка, мураўя;

— канкрэтныя прадметы: дома, вянка;

— арганізацыі, прадпрыемствы, установы: інстытута, завода;

— насельныя пункты, геаграфічныя назвы: горада, пасёлка, Магілёва;

— адзінкі вымярэння: кілаграма, месяца, рубля;

— навуковыя тэрміны: дзеяслова, электрона.

— зборныя прадметы, рэчывы, хімічныя злучэнні, элементы: гароху, чаю, мёду, кіслароду, але хлеба, аўса;

— з’явы прыроды, стыхійныя бедствы: ветру, змроку, цыклону;

— прасторавыя і часавыя паняцці: краю, часу, лугу, усходу;

— абстрактныя паняцці, якасці, дзеянні, стан: розуму, спакою, прыезду;

— грамадскія фармацыі, навуковыя плыні, тэорыі: феадалізму, дарвінізму.

Мнагазначныя назоўнікі могуць мець абодва канчатка ў залежнасці ад значэння: адпачынак пачаўся пятага лістапада (адзінка вымярэння) – пара залатога лістападу (абстрактны назоўнік), сядзець каля вяза (канкрэтны прадмет) – палічка з вязу (матэрыял).

У месным склоне назоўнікі адрозніваюцца канчаткамі ў залежнасці ад таго, з’яўляюцца яны назвамі асоб (асабовымі) ці не (неасабовымі), а таксама ў залежнасці ад асновы.

Склоны в беларускам языке

Источник

Урок па беларускай мове на тэму «Назоўны склон» (4 клас)

Мэты: фарміраваць уменне адрозніваць назоўнікі, якія ўжыты ў назоўным склоне, ад іншых назоўнікаў у сказе, паказаць ролю назоўнікаў у сказе; развіваць пазхнавальны інтарэс, слоўнікавы запас вучняў; выхоўваць цікавасць да вывучэння беларускай мовы.

— Усміхніцеся і пажадайце адзін аднаму прыемнага настрою і плённай працы на ўроку.

2. Праверка дамашняга задання

Вучні называюць склон выдзеленых назоўнікаў.

Мароз (Н.), на акне (М.), узоры (В.), агеньчыкі (В.), за сцяной (Т.), вецер (Н.), галінкі (В.), дрэў (Р.)

— Што такое сканенне?

3. Арфаграфічная размінка

Уставіць прапушчаныя літары, раскрыць дужкі.

Падз..мула (з)поўначы зд..ровым х..ла..ком. З..мля (па)суш..ла, (па)кр..лася цвёрдаю скар..нкаю. А (пад)но..нач (па)сыпа.. спорны сн..жок, густы і сухі. Сне.. ішо.. (у,ў)сю ноч.. і (у,ў)весь наступны (д,дз)ень. (Пад)веч..р сне.. суня(у,ў)ся. Кашлатыя лапы г..лін гнуліся пад х..лодным пластом снегу.

— Пра якую пару года ідзе гаворка ў тэксце?

— З якога гука пачынаецца слова? Як называецца літара?

-Назавіце парны глухі гук.

-Запісваем сказ пад дыктоўку.

Роўнаю пялёнкаю кладзецца снег на хаты.

-Вызначыць склон назоўнікаў.

-Які склон не сябруе з прыназоўнікамі.

5. Работа над тэмай урока

— Сёння мы працягнем працу над вывучэннем склонаў назоўніка і больш падрабязна пазнаёмімся з назоўным склонам.

-На якое пытанне адказвае назоўнік снег у сказе? Ён жывы? А калі назоўнік абазначае жывую істоту, то на якое пытанне адказвае?

Вывад: назоўнікі ў назоўным склоне адказваюць на пытанні хто? што?

-Якое слова дапамагае назоўнікам у назоўным склоне?

Прачытайце. Пастаўце пытанні да выдзеленых назоўнікаў і вызначце іх склон.

Аж вачам не верыцца.

-Падкрэсліце галоўныя члены сказа?

-Што вы заўважылі? (Калі назоўнік у сказе стаіць у назоўным склоне, то ён з’яўляецца дзейнікам, а калі назоўнік у сказе з’яўляецца дзейнікам, то ён назоўнага склона.)

Спісаць, уставіць прапушчаныя літары, падкрэсліць дзейнікі і вызначыць іх склон .

Моцна скава.. маро.. голую з..млю. Для мя..кага снегу маро.. прыгатава.. цвёрдую пасцельку.

-Назавіце астатнія назоўнікі ў сказах. Пастаўце да іх пытанні. Назоўнікі зямлю, пасцельку якога склона? Як адрозніваць назоўнікі ў назоўным склоне ад назоўнікаў ў вінавальным склоне?

Работа з дэфармаванымі сказамі па ўзроўням.

Са слоў скласці сказы, запісаць. Падкрэсліць граматычную аснову, вызначыць склон дзейнікаў.

Спісаць, падкрэсліць дзейнікі, вызначыць іх склон.

7. Падвядзенне вынікаў урока

-На якія пытанні адказваюць назоўнікі ў назоўным склоне?

-Чым звычайна з’яўляецца ў сказе назоўнік, ужыты ў назоўным склоне7

-Як вызначыць склон назоўніка?

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Номер материала: ДБ-1098634

Не нашли то что искали?

Вам будут интересны эти курсы:

Оставьте свой комментарий

Подарочные сертификаты

Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако администрация сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.

Все материалы, размещенные на сайте, созданы авторами сайта либо размещены пользователями сайта и представлены на сайте исключительно для ознакомления. Авторские права на материалы принадлежат их законным авторам. Частичное или полное копирование материалов сайта без письменного разрешения администрации сайта запрещено! Мнение администрации может не совпадать с точкой зрения авторов.

Источник

Урок беларускай мовы па тэме: “Скланенне назоўнікаў” (4 клас)

па беларускай мове

Добры дзень! Я жадаю вам добрага настрою быць актыўнымі і ўважлівымі на ўроку.

А зараз давайце з вамі праверым, як вы выканалі хатняе заданне пр.126 на с.74. Вам трэба было спісаць і абазначыць склон выдзеленых назоўнікаў.

А зараз мы з вамі пагуляем. Гульня называецца “Хто хутчэй?”. У вас у кожнага на партах ляжаць карткі з заданнем. Вам трэба ўставіць канчаткі ў словы.

Хлеб у хаце беларуса — гаспадар, у працы — сябра, а ў да- розе — таварыш.Беларусы заўсёды ставіліся да хлеб.. з вялікай павагай і пашанай.Не хлеб.. адзіным жыве чалавек.

Як вы заўважылі, што адно и тое ж слова сказе мае розныя канчаткі.Для чаго гэта неабходна?(гэта неабходня для таго каб словы ў сказе правільна спалучаліся)

Што вы рабілі для таго каб правільна вызначыць канчатак у слове?(ставілі пытанне)

Змяненне назоунікаў па пытаннях называецца?(змяненнем па склонах, або скланеннем)

Нашы пальчыкі прачнуліся,

(Выконвайце ўсе гэтыя рухі).

Па далоньцы пабеглі,

(Па далоні адной рукі бегаюць пальцы іншай, потым наадварот).

(Паўтарайце гэтыя рухі).

(Патрасіце пальцамі і апусціце рукі).

-Звярніце увагу на дошку.На ёй запісаны спалучэнні літар.

— Адкажыце калі ласка, якое спалучэнне літар тут прысутнічае?(ніжняе). Запішыце ў сшытак.

— А зараз мы працягваем з вамі працаваць над скланеннем назоўнікаў. Адгарніце старону 75-ю пр.127. Вам трэба праскланяцьсловы і запісаць іх разам са склонавымі пытаннямі. А зараз звярніце увагу на форзац 2. Заданне будзем выконваць па варыянтам. Па прадстаўніку з кожнага варыянту да дошкі, астатнія у сшытках.

Ад чаго залежаць канчаткі слоў у адным склоне?( у залежнасці ад таго на якое пытанне адказвае)

VI .Этап першаснай праверкі новых ведаў і спосабаў дзейнасці.

А зараз звярніце ўвагу на дошку. На ёй змешчаны пасловіцы, вам неабходна злучыць іх паміж сабой і вызначыць склон назоўнікаў.

Зайца ногі ратуюць. Няма байкі без праўды. Напішаш пяром – не высячэш тапаром.

VII .Этап замацавання і спосабаў дзейнасці.

-А зараз пр.128 на с.75. Што патрэбна зрабіць? ( трэба спісаць, паставіць назоўнікі у патрэбным склоне адз. л. і назваць склон гэтых назоўнікаў). Па аднаму да дошкі, а астатнія ў сшытках.

— Наступнае заданне, якое мы будзем выконваць пр.129. Вам трэба ўставіць канчаткі назоўнікаў, вызначыць склон гэтых назоўнікаў(вусна).

VIII .Этап прымянення ведаў і спосабаў дзейнасці.

А зараз практыкаванне 130. Вы будзеце выконваць самастойна.

словы ў родным і давальным скл.

у месным і творным

IX .этап абагульнення і сістэматызацыі

Зараз у парах вам трэба прыдумаць па аднаму сказу со словам дом з прыназоўнікам

уродным і давальным

у месным і творным скл.

— З якой тэмай мы працягвалі прцаваць на ўроку??

— Што называецца скланеннем назоўнікаў?

— Што неабходна для таго каб словы правільна спалучаліся ў сказе?

XI . Этап інфармацыі аб хатнім заданні.

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Склоны в беларускам языке

Номер материала: ДБ-506292

Не нашли то что искали?

Вам будут интересны эти курсы:

Оставьте свой комментарий

Подарочные сертификаты

Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако администрация сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.

Все материалы, размещенные на сайте, созданы авторами сайта либо размещены пользователями сайта и представлены на сайте исключительно для ознакомления. Авторские права на материалы принадлежат их законным авторам. Частичное или полное копирование материалов сайта без письменного разрешения администрации сайта запрещено! Мнение администрации может не совпадать с точкой зрения авторов.

Источник

Видео

белоруская мова 4 клас склонавыя канчаткi

белоруская мова 4 клас склонавыя канчаткi

Холодное сердце - Отпусти и забудь (караоке)

Холодное сердце - Отпусти и забудь (караоке)

ПЕРШАДРУК | Документальный фильм | Белорусский язык

ПЕРШАДРУК | Документальный фильм | Белорусский язык

Анатолий Вассерман о белорусском языке

Анатолий Вассерман о белорусском языке

Пр 225 стр 133 белорусский язык 4 класс 1 часть Свириденко 2018 вызначыць склон назоуникау

Пр 225 стр 133 белорусский язык 4 класс 1 часть Свириденко 2018 вызначыць склон назоуникау

про белорусский язык

про белорусский язык

Х-фактор 4.Александр Сацура -- Beggin(Madcon cover)(на белорусском языке) | [Киев] [05.10.213]

Х-фактор 4.Александр Сацура -- Beggin(Madcon cover)(на белорусском языке) |  [Киев] [05.10.213]

Лукашенко: вопрос "мовы" в Беларуси решен раз и навсегда

Лукашенко: вопрос "мовы" в Беларуси решен раз и навсегда

Холодное сердце - песня «Отпусти и забудь» на 25 языках

Холодное сердце - песня «Отпусти и забудь» на 25 языках

Почему в Беларуси не говорят на белорусском языке?

Почему в Беларуси не говорят на белорусском языке?
Поделиться или сохранить к себе:
Добавить комментарий

Нажимая на кнопку "Отправить комментарий", я даю согласие на обработку персональных данных, принимаю Политику конфиденциальности и условия Пользовательского соглашения.